علی شریعتی، عضو اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با «اعتماد آنلاین»:
با وارد کردن اقتصاد به مذاکرات، دامنه اثرگذاری ایران افزایش مییابد؛ پیوند اقتصاد و دیپلماسی، راه امنتر کردن مسیر گفتوگوها است
کارتهای سیاسی و دیپلماتیک، مثل تحریمها، مسائل موشکی، هستهای و انرژی اتمی، همیشه وجود دارند، اما اگر اقتصاد را وارد بازی کنیم، میتوانیم دامنه اثرگذاری را گسترش دهیم و ابتکار عمل ایران را افزایش دهیم. این همان راهبردی است که امروز میتواند مسیر مذاکرات و تعاملات بینالمللی کشور را شکل دهد.
علی شریعتی عضو اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با خبرنگار اعتماد آنلاین درباره اظهارات محمد قنبری معاون دیپلماسی وزارت خارجه کشورمان مبنی بر گنجاندن منافع مشترک اقتصادی در مذاکرات ایران و آمریکا بیان کرد : این روزها یکی از مهمترین مسائل برای فعالان اقتصادی و حتی هر کسی در سطح و سهم خودش تا پایینترین دهکهای کشور، کنار استقلال و اقتدار کشور عزیزمان، موضوع اقتصادی است. اگر درست تنظیم نشود، میتواند آسیب جدی به امید و حال و انگیزه زندگی مردم وارد کند. این روزها با هالهای از ابهام روبهرو هستیم و طرف مقابلمان هم که داریم با او مذاکره میکنیم شرایط خاص خودش را دارد.
وی افزود: فارغ از این که اقتصاد اول دنیا یا ارتش دنیا یا آمریکا یا هر مسئله دیگر چیست، نکته این است که ترامپ در واقع یک بیزینسمن بود که سیاستمدار شد. به همین خاطر، فارغ از عهدشکنیها و کارهایی که انجام میدهند، بعد از داستان ونزوئلا در دنیا شاهد این هستیم که تعاریف آکادمیک علوم سیاسی و حقوق بینالملل خیلی کارایی ندارد و شرایط فعلی دنیا خاص است. شاید با این دید اگر به قضیه نگاه کنیم، هرگونه کاری که پیوند اقتصادی داشته باشد و محدود به بحث دیپلماتیک نباشد، میتواند انجام شود.
به گفته شریعتی، اگر در شرایطی بودم که تصمیمگیر بودم، حتماً کنار تیم مذاکراتی که بزرگان عرصه دیپلماسی کشور هستند، دیپلماتها و اقتصاددانها را هم میفرستادم تا بتوانند در این عرصه اثرگذار باشند. همانطور که آقای قنبری گفته، من کاملاً موافق این دیدگاه هستم؛ حالا اینکه چقدر این راهبرد عملی شود و موفق باشد، موضوع دیگری است. این نظریه که امروز در شرایط دنیا مطرح میکنیم، نشان میدهد که دیپلماسی و حقوق بینالملل تنها ابزار کارایی ندارند و دنیا بر اساس قراردادهای تجاری و دیلها حرکت میکند.
او تاکید کرد: مشکل اصلی کشور ما این است که تامینکننده عمده صادرات و شریک تجاری ما چین است و چین رقیب اصلی آمریکا در تجارت جهانی است. این باعث شده که در معرض شرایط و محدودیتهایی قرار بگیریم که امروز تجربه میکنیم. بنابراین اگر بتوانیم اقتصاد را با دیپلماسی پیوند دهیم، میتوانیم حوزه بازی را فقط به حوزه سیاسی محدود نکنیم و مسیر مذاکرات را امنتر کنیم. اگر به تجربه برجام نگاه کنیم، قراردادهای هواپیماسازی بزرگ، اورهال پتروشیمیها، استخراج و سرمایهگذاریهای معدنی همه نمونههایی هستند که میتوانستند عرصه اقتصادی را فعال کنند و فشار صرفاً سیاسی را کاهش دهند. مخالفان همیشه میگفتند که تحریمها وجود دارد و این اقدامات فایدهای ندارد، اما تجربه نشان داده است که سرمایهگذار حتی اگر بخشی از سرمایهاش آسیب ببیند، ادامه میدهد. مثل پرندهای که با یک تیر ممکن است یکی از پرندهها آسیب ببیند، اما ۹۹ پرنده دیگر پرواز میکنند.
وی در ادامه گفت: اکنون نیز تغییرات و تحولات منطقهای، مثل رکود بازار مسکن دبی و هاله ابهام در بازار کسبوکار عراق، نشان میدهد که کوچکترین منازعه میتواند بازارهای بزرگ منطقهای را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین سرمایهگذاری هوشمند و پیوند اقتصاد با دیپلماسی میتواند نه تنها ریسکها را کاهش دهد، بلکه نقش راهگشا در روند مذاکرات داشته باشد. نکته مهم این است که کارتهای سیاسی و دیپلماتیک، مثل تحریمها، مسائل موشکی، هستهای و انرژی اتمی، همیشه وجود دارند، اما اگر اقتصاد را وارد بازی کنیم، میتوانیم دامنه اثرگذاری را گسترش دهیم و ابتکار عمل ایران را افزایش دهیم. این همان راهبردی است که امروز میتواند مسیر مذاکرات و تعاملات بینالمللی کشور را شکل دهد.
در ادامه شریعتی توضیح داد: یعنی این نااطمینانی که الان در منطقه وجود دارد، صرفاً به خاطر حجم نیروهایی که وارد شده و حضور کشورهایی مثل عمان، قطر یا ترکیه نیست که بخواهند فقط آرزو کنند در ایران اتفاقی نیفتد. قطعاً نه؛ خودشان هم شرایط منطقه را میبینند و اشکالی هم ندارد. خلاصه اینکه هر کاری که باعث شود میز مذاکره جدیتر شود و طرف مقابل بفهمد که باید گزینهها را جدی بگیرد، مفید است. مثلاً، وقتی طرف مقابل متوجه شود که مشکل قبلی اقتصادی بوده و در برجام یا قراردادها برخی اقدامات برایش محدودیت ایجاد کرده، تاثیرگذار است. یادم هست در سالهای ۸۳ و ۸۴، بیش از ۲۰۰ هیئت اروپایی به ایران آمدند؛ فقط هیئتها میآمدند و زنبیل میگذاشتند! در حوزه نفت و خودرو، ایران کشوری پهناور و با ثروت بود و این حجم علاقه سرمایهگذاری خیلی چشمگیر بود.
وی خاطرنشان کرد: در بحث سوریه هم، امنیت را ما تأمین میکردیم، اما بیشترین حجم تجارت با چین و روسیه انجام میشد، در حالی که سهم آنها در حمایت از سوریه کم بود و حجم تجاری ما با بهانههای مختلف کم بود. این نشان میدهد که ایران سابقه قابل توجهی دارد و این کار در مجموع جذاب است. استراتژی ما در مذاکره بیشتر بر بهانهزدایی است. وقتی طرف مقابل بهانه میآورد، هر چقدر بتوانیم بهانهها را حذف کنیم، بهتر است. در بحث انرژی هستهای، مقام معظم رهبری فتوا دادهاند که کارهای کشتار جمعی حرام است و این فتوای رهبری است، اما مهم این است که به زبان طرف مقابل اعلام کنیم که ما این اصل را رعایت میکنیم و شفاف عمل میکنیم.
شریعتی در پایان گفت : در بحث ۴۰۰ کیلو اورانیوم غنی شده ممکن است مجبور باشیم گزینههایی را دنبال کنیم که هم حق ما رعایت شود و هم بهانه طرف مقابل گرفته شود. مثلاً ایده تشکیل کنسرسیوم هستهای با کشورهای مورد اعتماد مثل عمان و قطر مطرح شده است یا حتی بحث حمل ذخایر غنی شده ایران به خارج برای بهانهزدایی. در نهایت، این اقدامات میتواند به تثبیت شرایط کمک کند و فرصت بازسازی و توسعه را فراهم آورد.
دیدگاه تان را بنویسید