پاسخ حشمت مهاجرانی به شایعات در مورد پرویز قلیچ خانی/ دعوت نشدن سردار آزمون به تیم ملی فنی نیست

علی ولی اللهی- به گزارش روزنامه اعتماد، پرویز قلیچ‌خانی، ستاره پیشین تیم ملی که برخی او را بهترین بازیکن تاریخ ایران می‌دانند هفته گذشته در فرانسه درگذشت. نبوغ فوتبالی و کنشگری سیاسی او به عنوان یک فعال چپگرا از قلیچ‌خانی کاراکتری متفاوت در ورزش ایران ساخته است. جایگاه او در فوتبال ایران، تاثیر فعالیت‌های سیاسی بر عمر فوتبالی‌اش و همچنین شایعات در مورد دلایل عدم حضور او در تیم ملی در جام جهانی آرژانتین موضوعاتی بوده که در این چند روز در رسانه‌ها و فضای مجازی مورد بحث قرار گرفتند.  ما برای پیدا کردن روایتی دست اول در مورد اتفاقات آن سال‌های فوتبال سراغ حشمت خان مهاجرانی، سرمربی افسانه‌ای تیم ملی فوتبال رفتیم. مهاجرانی با اینکه در امریکا در حال گذراندن دوره درمان قرار دارد و در انتظار عمل جراحی زانو به سر می‌برد پاسخگوی سوالات خبرنگار روزنامه اعتماد شد. 

مهاجرانی در ابتدا در رابطه با ویژگی‌های فنی مرحوم قلیچ‌خانی به روزنامه اعتماد گفت: قلیچ‌خانی یکی از برترین بازیکنان فوتبال ایران بود. او ویژگی‌های خاص خودش را داشت؛ به خاطر ساختار بدنی و فیزیکی‌اش همیشه با مشکل اضافه‌وزن روبه‌رو بود. به خاطر همین شاید تنها بازیکنی بود که یک ساعت قبل از تمرین می‌آمد، دو تا کاور روی هم می‌پوشید و با اجازه مربی می‌دوید تا اضافه‌وزنش را برطرف کند.

سرمربی قهرمان آسیا با ایران در رابطه با الگوهای تمرینی و رفتاری قلیچ‌خانی گفت: فقط همان مدت کوتاهی که در اردوهای تیم ملی حضور داشت، کاملا مشارکت می‌کرد و فوتبال را خیلی دوست داشت. قلیچ‌خانی اصلا احتیاجی به مربی نداشت و خودش مربی خودش بود. همان‌طور که اشاره کردم، یک ساعت قبل از تمرین به خاطر فیزیک بدنش می‌آمد، اجازه می‌گرفت و به جای یک گرم‌کن، دو تا کاور روی هم می‌پوشید تا وزن کم کند. تازه بعد از یک ساعت تمرین جداگانه، به تمرینات اصلی تیم ملی ملحق می‌شد. این یک ویژگی استثنایی در قلیچ‌خانی بود و هیچ فوتبالیست دیگری این‌گونه رفتار نمی‌کرد.

مهاجرانی ادامه داد: اولین‌بار موضوع لژیونر شدن او توسط نشریه «کیهان ورزشی» مطرح شد. آقای یوسف موبدی، خبرنگار این نشریه در استانبول در باشگاه «شکر اسپورت» ترکیه این مساله را مطرح کرد که خواهانِ آقای قلیچ‌خانی هستند. بعدها آقای قلیچ‌خانی به باشگاه «تاج» رفت و بازی کرد. او سابقه بازی در تیم‌های «تاج»، «کیان» و «دارایی» را داشت و روی ‌هم ‌رفته می‌توانم بگویم بازیکنی بود که غیر از دروازه‌بانی، توانایی بازی در تمام پست‌ها را داشت. او هنرمندانه از توپ استفاده می‌کرد و سرعت قدم، سرعت عمل و قدرت تصمیم‌گیری بالایی داشت؛ به هر حال بازیکنی کاملا مفید بود، چه  باشگاهی و چه ملی.

نخستین مربی ایرانی که موفق شد ایران را به جام جهانی برساند در مورد عدم حضور قلیچ‌خانی در تیم ملی در جام جهانی 1978 آرژانتین گفت: برای بازی در تیم ملی شرایط خاصی پیش آمد. در اخبار آمده بود که آقای قلیچ‌خانی در تیم «ارث کوئیکز سن خوزه» امریکا خیلی خوب فوتبال بازی می‌کند. ما آن موقع، در تورنمنت پیش از جام جهانی برای بازی با تیم‌های رئال‌مادرید، پاری‌سن‌ژرمن و تیم ملی فرانسه آماده می‌شدیم. من از او خواستم و دعوتش کردم که برای یکی از بازی‌های تدارکاتی بیاید تا وضعیتش را از نزدیک ببینیم و سپس تصمیم‌گیری و انتخاب کنیم. اما ایشان نیامد؛ دلیل خاصی هم نداشت، جز اینکه درگیر مسائل خودش بود و گرفتار شد و دیگر حضور پیدا نکرد.

مهاجرانی در پاسخ به این سوال که آیا حضور قلیچ‌خانی می‌توانست به تیم ملی کمک کند یا خیر، توضیح داد: همان‌طور که گفتم او بازیکن اثرگذاری بود؛ اما نمی‌توان به‌طور دقیق گفت با نبود یک بازیکن، تیم ملی چند درصد افت می‌کند یا مثلا ۵ درصد بالاتر می‌رود. فوتبال یک بازی تیمی است و یک بازی فردی نیست. نقش فرد در آرایش تیم موثر است، اما به‌طور کلی او بازیکنی تاثیرگذار بود؛ نه تنها در هر تیمی، بلکه در تیم ملی هم می‌توانست حضور مثبتی داشته باشد. پس از فوت پرویز قلیچ‌خانی، مصاحبه‌هایی از برخی ستاره‌های سابق فوتبال ایران در رسانه‌ها منتشر شد و چند نفر از قدیمی‌های تیم ملی گفتند که برخی بازیکنان تیم ملی در زمان جام جهانی دوست نداشتند قلیچ‌خانی در تیم ملی باشد. مهاجرانی در رابطه با این مساله گفت: ماجرا به این صورت نبود. بعضی بازیکنان می‌گفتند: «اردوهای ما دو تا سه ماه به صورت شبانه‌روزی بود.» بعضی از بازیکنان اصرار داشتند و می‌گفتند ما زن و بچه داریم، صبح و بعدازظهر تمرین می‌کنیم و در اردو هستیم. اعتراض آنچنانی در کار نبود؛ فقط تعدادی از بازیکنان گله‌مند بودند و می‌گفتند: «ایشان به خارج از کشور رفته، قرارداد بسته، پولش را هم گرفته و حالا می‌خواهد بیاید و در جام جهانی بازی کند.» اما به هر حال، واقعیت این است که او دعوت شد ولی خودش نیامد. حشمت مهاجرانی در پاسخ به شایعات درباره فشار حکومت سابق و دستگاه ساواک برای دعوت نکردن از قلیچ‌خانی به تیم ملی گفت: در زمانی که من مربی تیم ملی بودم، هیچ دستگاه، سازمان یا ارگانی با ملحق شدن قلیچ‌خانی به تیم ملی مخالفتی نداشت و مانعی ایجاد نکرد. ایشان افزود: اگر ارگانی مخالف دعوت از قلیچ‌خانی بود پس من چرا او را دعوت کردم؟ ضمنا اگر چنین چیزی بود او چطور در تیم پاس سابق که وابسته به نیروی انتظامی وقت بود، بازی می‌کرد؟

با توجه به فاصله دو هفته‌ای باقی مانده تا شروع جام جهانی فرصت را مناسب دیدیم تا از حشمت خان در مورد شرایط فعلی تیم ملی هم سوال کنیم. ایشان در رابطه با وضعیت آماده‌سازی ملی‌پوشان گفت: اولا ما جوان‌گرایی را در تیم ملی خیلی دیر شروع کردیم و در حال حاضر فرصتی برای جوان‌گرایی نیست. 

او با انتقاد از نبود بازی‌های تدارکاتی برای تیم ملی اضافه کرد: از طرفی، عدم برگزاری بازی‌های تدارکاتی خیلی به تیم لطمه زد. ما باید بازی‌های تدارکاتی (چه با تیم‌های ضعیف و چه قوی) انجام بدهیم تا بتوانیم نقاط ضعف و قوت خودمان را بشناسیم و بعدها در طول تمرینات آنها را ترمیم کنیم. متاسفانه تیم ملی نتوانست از بازی‌های تدارکاتی استفاده ببرد؛ این ایراد بزرگی بود و البته از دست امیر قلعه‌نویی هم کاری برنمی‌آمد. امیر تمام کوشش خود را برای هماهنگ کردن بازی‌های تدارکاتی انجام داد، اما حالا به هر دلیلی موفق نشدیم بازی‌های تدارکاتی خوبی داشته باشیم. باید بدانیم که مهارت بازیکن از طریق تمرین بالا می‌رود، اما تجربه بازیکن فقط از طریق مسابقه به دست می‌آید و ما مسابقه‌ای نداشتیم. با این حال، به‌طور کلی در گروهی که بازی می‌کنیم بی‌شانس نیستیم؛ شانس داریم و امیر قلعه‌نویی هم با بینش، دانش و مدیریتی که دارد، تیم ملی را تا اینجا هدایت کرده است. ما هم مثل همه مردم، آرزوی موفقیت برای تیم ملی مملکت‌مان داریم.

عدم دعوت از سردار آزمون آخرین موردی بود که با حشمت مهاجرانی در میان گذاشتیم. مهاجرانی با تاکید بر اینکه عدم دعوت از سردار فنی نبوده، اظهار داشت: باور کنید من هم نمی‌دانم سردار آزمون به چه دلیلی انتخاب نشد. او فورواردی مفید، خوب و فنی است. خط حمله ما با حضور او در کنار طارمی، قلی‌زاده یا قائدی می‌توانست هر دفاعی را تحت تاثیر قرار بدهد و به لرزه درآورد. متاسفانه آزمون انتخاب نشد و چون من در امریکا و خارج از کشور هستم، هنوز علت اصلی عدم انتخابش را نمی‌دانم. اما آنچه مسلم است، این است که دلیلش فنی نیست و علت خاص دیگری دارد. به هر حال اگر سردار آزمون به تیم ملی ملحق شود یا امیر در تصمیمش تجدیدنظر کند، قدرت خط حمله ما بسیار بالاتر خواهد رفت.