بیانیه دفتر سیاسی حزب اعتماد ملی
ایران در برابر بحران؛ ضرورت خردورزی، همبستگی ملی و گشودن راه دیپلماسی
ایران عزیز ما در یکی از حساس‌ترین و سرنوشت‌سازترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار گرفته است. پیامدهای جنگ، استمرار تهدیدهای خارجی، فشار تحریم‌ها، دشواری‌های فزاینده اقتصادی و معیشتی، نگرانی از آینده و کاهش اعتماد عمومی، شرایطی پدید آورده که عبور از آن بیش از هر زمان نیازمند خردورزی، مسئولیت‌پذیری، همبستگی ملی و بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های کشور است.
حزب اعتماد ملی، با احساس مسئولیت در برابر سرنوشت ایران و ملت بزرگ آن، ضمن ابراز نگرانی عمیق از وضعیت کنونی کشور، بر این باور است که نه تداوم رویارویی و تشدید تنش‌ها و نه انفعال و تسلیم در برابر فشارهای خارجی، هیچ‌یک راهگشای مشکلات ایران نیست. راه برون‌رفت از بحران را باید در پاسداری از منافع ملی، تقویت انسجام داخلی، بازسازی اعتماد عمومی و پیگیری دیپلماسی خردمندانه، فعال و عزتمندانه جست‌وجو کرد.
۱. ایران؛ تمدنی دیرپا و ملتی شایسته احترام
کشور ایران به عنوان تمدنی کهن، میراث‌دار حاکمانی خردورز و عقل‌گرا و پاسدار همیشگی صلح در جهان بوده است. اظهارات اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا در آتن و بهره‌گیری او از روایتی گزینشی، غلط و تحریف‌گونه از تاریخ مناسبات ایران و یونان باستان، بار دیگر ضرورت تفکیک تاریخ تمدن‌ها از رقابت‌ها و منازعات سیاسی امروز را آشکار ساخته است. گویی در کتاب تاریخ کشوری که با قتل عام بومیان سرخپوست شکل گرفته و امروز از بزرگترین جنایت‌کاران و نسل‌کشان تاریخ در اراضی اشغالی حمایت می‌کند، جریان تاریخ از میانه آن شکل گرفته و با اتصال بی‌جای خود به فرهنگ یونان باستان، جنگ اخیر خود با ملت ایران را جنگی تمدنی و هویتی دانسته‌اند که ریشه‌هایش به قرن‌ها پیش باز می‌گردد. هرچند به نیکی می‌دانیم که مساله ایالات متحده با ایران بر سر نام حکومت، فناوری هسته‌ای، مقاومت در مقابل استعمار و ... نیست، بلکه نگاه آخرالزمانی نئوکان‌های امریکایی و سرمایه‌گذاران صهیونیست حامی‌شان با ایران به عنوان یک هویت تاریخی الهام‌بخش، یک قدرت سنتی مستقل در جهان و ملتی پیشتاز در پیشرفت‌های جامعه بشری است. از همین‌رو است که رئیس بدنام دولت امریکا به کرات سخن از "نابودی ایران" بر زبان می‌راند.
ایران، با پیشینه‌ای چند هزارساله، از بنیان‌گذاران بزرگ تمدن بشری و برخوردار از میراثی گران‌سنگ در عرصه فرهنگ، دانش، حکمرانی، ادب و هنر است. تاریخ ایران را نمی‌توان به جنگ‌های ایران و یونان فروکاست؛ همچنان‌که تاریخ تمدن غرب را نمی‌توان تنها از دریچه لشکرکشی‌ها و کشورگشایی‌ها روایت کرد.
میراث کوروش، فردوسی، ابن‌سینا، مولانا، سعدی و حافظ، بخشی از سرمایه مشترک فرهنگی بشریت است. بهره‌برداری سیاسی از روایت‌های تاریخی برای بازتولید تقابل میان ملت‌ها، نه با شناخت علمی تاریخ سازگار است و نه کمکی به صلح و امنیت جهانی می‌کند.
حزب اعتماد ملی ضمن رد هرگونه تحقیر تاریخی و تمدنی ملت ایران، تأکید می‌کند که اختلاف با سیاست‌های دولت آمریکا نباید به دشمنی میان ملت‌ها تعبیر شود. ملت ایران خواهان مناسباتی مبتنی بر احترام متقابل، برابری حاکمیت‌ها، رعایت حقوق بین‌الملل و تأمین منافع مشروع طرفین است.
۲. نگرانی از وضعیت کشور و ضرورت تغییر رویکردها
حزب اعتماد ملی با نگرانی عمیق، استمرار بحران‌های داخلی و خارجی و پیامدهای سنگین آنها بر زندگی مردم را دنبال می‌کند. جنگ و تهدید نظامی، تحریم‌های اقتصادی، تورم، کاهش قدرت خرید، فرسایش سرمایه اجتماعی، مهاجرت نخبگان و محدودشدن فرصت‌های توسعه، آینده کشور را با دشواری‌های جدی روبه‌رو ساخته است.
در چنین شرایطی، تداوم برخی رویکردهای ناکارآمد گذشته و تأخیر در تصمیم‌های ضروری می‌تواند هزینه‌های بیشتری بر کشور و مردم تحمیل کند.
تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که امنیت پایدار صرفاً با ابزارهای نظامی تأمین نمی‌شود. امنیت ملی، افزون بر توان دفاعی (که تقویت آن لازمه حیات و بقای کشور است)، به رضایت عمومی، مشروعیت و کارآمدی نهادها، مشارکت شهروندان، اقتصاد توانمند و مناسبات متوازن با جهان نیازمند است.
هیچ راهبردی برای عبور از بحران، بدون توجه به خواست و حقوق مردم و بدون ترمیم شکاف میان جامعه و ساختار حکمرانی، از پایداری لازم برخوردار نخواهد بود.
۳. توافق ملی؛ پشتوانه توافق بین‌المللی
حزب اعتماد ملی بر این باور است که دستیابی به تفاهم پایدار در مناسبات خارجی، نیازمند تقویت بنیان‌های همبستگی و اعتماد در داخل کشور است.
گشایش فضای سیاسی، مبارزه مؤثر با فساد، بازگشت ایرانیان وطن‌دوست خارج از کشور، تداوم آزادسازی زندانیان، پاسداشت آزادی‌های قانونی، رفع محدودیت‌های غیرضروری، تضمین گردش آزاد اطلاعات، تقویت نهادهای مدنی و احزاب سیاسی قدرتمند، توجه به مطالبات نسل جوان و فراهم‌کردن زمینه مشارکت همه نیروهای دلسوز کشور، از ضرورت‌های بازسازی اعتماد عمومی است.
توافق ملی به معنای یکسان‌سازی اندیشه‌ها یا حذف اختلاف‌نظرهای سیاسی نیست؛ بلکه به معنای پذیرش تکثر جامعه، احترام به حقوق شهروندان و دستیابی به تفاهم بر سر اصول بنیادین، از جمله استقلال، تمامیت ارضی، حاکمیت ملی، حقوق ملت و آینده مشترک ایران است.
توافق ملی پیش از توافق بین‌المللی، نه مانعی بر سر راه دیپلماسی، بلکه پشتوانه‌ای برای افزایش توان چانه‌زنی و پایداری دستاوردهای آن است.
۴. دعوت به همبستگی و مسئولیت‌پذیری ملی
حزب اعتماد ملی از همه احزاب و تشکل‌های سیاسی، شخصیت‌های ملی، اندیشمندان، دانشگاهیان، فعالان فرهنگی و اقتصادی، نهادهای مدنی، اصناف، گروه‌های اجتماعی و نمایندگان نسل جوان دعوت می‌کند در این مقطع حساس، با عبور از اختلافات فرعی و تکیه بر مشترکات بنیادین، برای پاسداری از ایران و یافتن راه‌های خردمندانه خروج از بحران، به گفت‌وگو، همفکری و همکاری روی آورند.
امروز بیش از هر زمان، ایران به مشارکت همه فرزندان خود، با هر گرایش و سلیقه سیاسی، نیازمند است. هیچ جریان یا شخصیتی نباید به دلیل اختلاف‌نظرهای سیاسی از امکان مشارکت در حل مسائل ملی محروم بماند.
این همگرایی، به معنای تعطیلی نقد یا چشم‌پوشی از مطالبات مردم نیست. برعکس، نقد مسئولانه، گفت‌وگوی آزاد و مشارکت مؤثر جامعه، از پیش‌شرط‌های شکل‌گیری همبستگی پایدار است.
از همه نیروهای سیاسی و اجتماعی انتظار می‌رود با حفظ استقلال و هویت خود، در چارچوب منافع ملی، زمینه همکاری و پشتیبانی از تلاش‌های دولت منتخب برای کاهش بحران و تأمین مصالح کشور را فراهم آورند.
۵. مسئولیت دولت منتخب و ضرورت بهره‌گیری از فرصت‌ها
حزب اعتماد ملی از دولت منتخب مردم می‌خواهد بدون تعلل، کوتاهی و از دست دادن فرصت‌های محدود پیش رو، با عزمی استوار و تلاشی پیگیر، همه ظرفیت‌های کارشناسی، سیاسی، اجتماعی و دیپلماتیک کشور را برای کاهش تنش‌ها، بهبود شرایط اقتصادی و گشودن راه‌های تازه به کار گیرد.
دولت باید با استقبال از گفت‌وگو با احزاب، نخبگان، شخصیت‌های ملی و نمایندگان گروه‌های اجتماعی، زمینه شکل‌گیری تفاهمی فراگیر درباره اولویت‌های کشور را فراهم سازد.
همچنین انتظار می‌رود دیگر نهادهای مؤثر در تصمیم‌گیری، با رعایت مسئولیت‌های قانونی خود، از تلاش‌های دولت در مسیر حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات و کاهش هزینه‌های بحران پشتیبانی کنند.
سیاست خارجی کشور باید از انسجام نهادی، شفافیت مسئولیت‌ها و هماهنگی در تصمیم‌گیری برخوردار باشد. مداخله نهادهای غیرمسئول و رفتارهای موازی، می‌تواند فرصت‌های دیپلماتیک را تضعیف کرده و تصویر هیات حاکمه ایران در نزد جهانیان را مخدوش کند.
۶. دیپلماسی فعال و خروج کم‌هزینه از بحران
حزب اعتماد ملی تأکید می‌کند که ایران باید با حفظ استقلال و حقوق مشروع خود، از همه فرصت‌های موجود برای کاهش تنش، جلوگیری از جنگ و دستیابی به توافقی متوازن و قابل اجرا بهره گیرد.
گفت‌وگو با ایالات متحده آمریکا، تعامل سازنده با اروپا، چین، روسیه و هند و گسترش روابط اعتمادآفرین با همسایگان، باید در چارچوب دیپلماسی هوشمند، غیرتهاجمی و منفعت‌محور دنبال شود.
در این میان، بازسازی مناسبات با کشورهای منطقه، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس ،برقراری رابطه رسمی با مصر، تقویت گفت‌وگو با اردن و گسترش روابط رسمی با دولت فلسطین، می‌تواند به کاهش سوءتفاهم‌ها و تقویت ثبات منطقه‌ای کمک کند.
حزب اعتماد ملی بر ضرورت پرهیز از اقدامات تحریک‌آمیز، احترام به حاکمیت ملی کشورها، مخالفت با تهدید و توسل به زور و استفاده از ظرفیت نهادهای بین‌المللی برای حل مسالمت‌آمیز اختلافات تأکید می‌کند.
همچنین از دولت آمریکا و دیگر قدرت‌های مؤثر انتظار می‌رود با کنارگذاشتن تهدید و فشار نظامی، به اصول حقوق بین‌الملل احترام گذاشته و زمینه گفت‌وگویی واقعی، متوازن و مبتنی بر احترام متقابل را فراهم آورند.
۷. اولویت‌های فوری برای عبور از بحران
حزب اعتماد ملی، با توجه به فوریت شرایط کنونی، بر ضرورت پیگیری هم‌زمان اقدامات زیر تأکید می‌کند:
1.جلوگیری از گسترش درگیری‌ها و بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های دیپلماتیک و عزتمندانه و مصلحت‌اندیشانه برای تثبیت آتش‌بس و کاهش تنش‌های منطقه‌ای در همه جبهه‌ها و ساحات.
۲. آغاز گفت‌وگویی فراگیر میان دولت، احزاب، شخصیت‌های ملی و نهادهای مدنی برای دستیابی به تفاهم درباره اولویت‌های فوری کشور.
۳. برداشتن گام‌های ملموس در جهت گشایش سیاسی، صیانت از حقوق شهروندان و بازسازی اعتماد عمومی.
۴. تمرکز بر کاهش فشارهای معیشتی، حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و فراهم‌کردن زمینه بازگشت ثبات و پیش‌بینی‌پذیری به اقتصاد.
۵. تقویت جایگاه وزارت امورخارجه و حمایت از دیپلماسی منطقه‌ای و جهانی، با هدف اعتمادسازی و کاهش تحریم‌ها، رفع تهدیدهای امنیتی و فراهم‌کردن شرایط توسعه پایدار.
سخن پایانی
ایران متعلق به همه ایرانیان است. پاسداری از این سرزمین و آینده آن، مسئولیتی مشترک و فراتر از اختلافات سیاسی و جناحی است.
حزب اعتماد ملی ضمن تأکید بر استقلال، تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و حقوق اساسی ملت ایران، باور دارد که عبور از بحران کنونی تنها با خرد جمعی، همبستگی ملی، اصلاح رویکردهای ناکارآمد و دیپلماسی مسئولانه امکان‌پذیر است.
امروز زمان از دست دادن فرصت‌ها نیست؛ زمان گفت‌وگو، تصمیم‌های دشوار اما ضروری، مسئولیت‌پذیری و تلاش مشترک برای نجات کشور از چرخه بحران و گشودن افقی تازه به سوی صلح، آزادی، رفاه و توسعه ایران است.
دفتر سیاسی حزب اعتماد ملی
دیدگاه تان را بنویسید