از تنگه تا میز مذاکره؛ صلحی که روی لبه تیغ پیش می‌رود

ابوالقاسم دلفی سفیر اسبق ایران در فرانسه، در گفت‌وگو با خبرنگار اعتماد آنلاین با اشاره به تمدید آتش‌بس، وضعیت فعلی منطقه را شکننده اما قابل پیگیری خواند و بر ضرورت دیپلماسی فعال برای حفظ ثبات تأکید کرد.

وی افزود: در حال حاضر آتش‌بسی برقرار است که هرچند شکننده است، اما مورد قبول دو طرف به شمار می‌رود. می‌توان هر اسمی روی آن گذاشت، اما واقعیت این است که رخدادهایی اتفاق می‌افتد که نشان می‌دهد این آتش‌بس با چالش‌هایی مواجه است. آمریکایی‌ها مدعی هستند که محاصره ایجاد کرده‌اند و اجازه عبور آزاد نمی‌دهند و این موضوع مشکلاتی در تردد ایجاد کرده است. ما نیز متقابلاً اقدام کردیم و کشتی‌هایی که قوانین را نقض کرده بودند توقیف و به سواحل منتقل کردیم. بنابراین، نمی‌توان به این آتش‌بس از نظر مفهومی اعتماد کامل داشت.

دلفی درباره وضعیت لبنان نیز گفت: در لبنان هم نواقص آتش‌بس وجود دارد؛ رژیم صهیونیستی حملاتی انجام داده و حزب‌الله متقابلاً پاسخ داده است. شروطی که برای آغاز دور دوم مذاکرات اعلام کرده بودیم رعایت آتش‌بس و ایجاد شرایط کاملاً خارج از وضعیت نظامی فعلاً محقق نشده است. با این حال نکته قابل توجه این است که جنگ به معنای واقعی در جریان نیست؛ ماشه‌ها کنار گذاشته شده و دو طرف از ورود به درگیری مستقیم خودداری می‌کنند.

وی در ادامه تأکید کرد: واقعیت این است که وضعیت فعلی قابل قبول نیست. یک کشور باید در مسائل داخلی خود تکلیفش را روشن کند، کشوری که از چند روز تجاوز نظامی خسارت دیده و زندگی مردمش تحت تأثیر قرار گرفته است. از طرف دیگر، نیروهای نظامی ما در آماده‌باش کامل هستند، چرا که ممکن است هر لحظه اتفاقاتی رخ دهد.

دلفی درباره نقش آمریکا و مذاکرات توضیح داد: آمریکایی‌ها از طریق موضوع آتش‌بس می‌خواهند فشار بر جمهوری اسلامی ایران وارد کنند و شرایط مذاکرات را به نفع خودشان رقم بزنند. ما برخلاف آن‌ها که دنبال بهانه برای نرفتن به مذاکره هستند، باید در صحنه بین‌المللی نشان دهیم که به دنبال صلح و آرامش در منطقه هستیم.

وی افزود: عوامل بین‌المللی مانند چین، روسیه، کشورهای اروپایی و آسیای جنوب شرقی در این وضعیت تأثیرگذار هستند و ما باید از طریق لابی و دیپلماسی فعال، آن‌ها را در مسیر خودمان همراه کنیم. دیپلماسی ما تنها از طریق تماس‌های تلفنی و فضای مجازی کفایت نمی‌کند؛ حضور مستقیم، سفرهای دیپلماتیک و تعامل حضوری در شرایط کنونی بسیار اهمیت دارد.

دلفی درباره تنگه هرمز نیز گفت: موضوع تنگه هرمز برای کشورهای ساحل جنوبی خلیج فارس بسیار مهم است. آن‌ها در طول جنگ به دلایلی از ما ابراز ناراحتی کردند، هرچند بخشی از فضای خاک‌شان توسط آمریکایی‌ها علیه امنیت ملی ما مورد استفاده قرار گرفت و ناچاراً شرایط جنگی به وجود آمد. با این حال، باید شرایطی ایجاد کنیم که کشورهای منطقه از حالت تخاصم و دشمنی نسبت به ایران خارج شوند و به سمت همزیستی حرکت کنند.»

وی ادامه داد: جمع‌بندی ما این است که در مقابل اقداماتی که آمریکایی‌ها انجام می‌دهند، باید شرایطی فراهم کنیم که کشورهای همسایه خصوصاً کشورهای خلیج فارس توجیه شوند و از حالت دشمنی خارج شوند. همچنین باید کشورهای اروپایی، روسیه و چین را در وضعیتی قرار دهیم که بتوانند از شورای امنیت سازمان ملل برای جلوگیری از نقض آتش‌بس توسط آمریکا بهره‌برداری کنند.

دلفی درباره دور دوم مذاکرات و رفع محاصره دریایی گفت: به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها هم به دنبال مذاکره هستند، همان‌طور که ترامپ آتش‌بس را تمدید کرده است. البته نوع مذاکره‌ای که آن‌ها دنبال می‌کنند با اهداف ما متفاوت است و این تفاوت‌ها در دور اول مذاکرات کاملاً مشهود بود. فشارهایی که ما وارد کردیم، به ویژه در موضوع آتش‌بس و در حوزه کشورهایی که پیگیر آن بودیم، مانند لبنان و حزب‌الله، نتیجه‌بخش بود. قبل از شروع دور دوم مذاکرات، بخش اولیه آتش‌بس و توقف شرایط نظامی در لبنان محقق شد.

وی افزود: در شرایط فعلی، آمریکایی‌ها هنوز ابا دارند که محاصره دریایی خلیج فارس و تنگه هرمز برداشته شود و از منطقه دور شوند. هدف ما این است که تنگه هرمز بتواند با آرامش و صلح فعالیت کند. فشار و درخواست‌های ما تنها در صورتی محقق می‌شود که بتوانیم در صحنه بین‌المللی و منطقه از تخاصم بین ایران و دنیا کم کنیم و مواضع خود را برای کشورهای دیگر قابل قبول کنیم. این منوط به این است که بتوانیم مواضع خودمان را توجیه کنیم و همراهی آن‌ها را جلب کنیم.

دلفی تأکید کرد: اگر فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی علیه مواضع آمریکایی‌ها و محاصره دریایی تنگه هرمز افزایش یابد، قطعاً در تدارک و موفقیت دور بعدی مذاکرات بسیار مؤثر خواهد بود.