پزشکیان در کمیته پیگیری مرگ زهرا کاظمی چه کرد؟

مهدی بیک اوغلی-«رییس‌جمهور برای شفاف‌سازی تعداد کشته‌شدگان دستور ویژه‌ای صادر کرد.» این خبری است که روز پنجشنبه از سوی مقامات دولتی رسانه‌ای شد و بلافاصله بازتاب‌های وسیعی پیدا کرد. معادله تعداد کشته‌شدگان اخیر، یکی از موضوعاتی است که پس از حوادث تلخ دی‌ماه 1404، زمینه‌ساز بحث‌های بسیاری شده و اعداد و ارقام مختلفی درباره آن منتشر شده است.

به گزارش اعتماد، 1بهمن‌ماه بود که بنیاد شهید و شورای امنیت کشور طی بیانیه‌ای تعداد کشته شده‌های حوادث دی‌ماه 1404 را 3117نفر اعلام کردند. این رقم اما در رسانه‌های فارسی‌زبان ماهواره‌ای ابتدا 12هزار نفر اعلام شد و سپس تا 36هزار و 500‌نفر نیز ارتقا پیدا کرد. این همه ماجرای نبود و برخی رسانه‌های غربی، اعداد و ارقام دیگری را نیز مطرح کردند که بر ابهامات افزود. نشریه تایمز یکی از این نشریات بود که طی گزارشی تعداد کشته‌شدگان ایرانی را 30هزار نفر اعلام کرد. بلافاصله پس از انتشار این اعداد و ارقام پرسشی در میان افکار عمومی و تحلیلگران ایرانی شکل گرفت و آن اینکه چرا این شکاف و اختلاف میان آمارهای رسمی و آمار رسانه‌ای وجود دارد ؟ به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران این اختلاف، بیانگر یک بحران ریشه‌دار در حوزه اطلاع‌رسانی رسمی و مدیریت روایت در شرایط بحرانی است. برای مقابله با این ابهامات اما رییس‌جمهور در روزهای پایانی هفته دستوری صادر کرد تا اسامی کلیه کشته‌شدگان حوادث تلخ اخیر منتشر شده و در خصوص آمار کشته‌شدگان شفاف‌سازی صورت بگیرد. این خبری است که معاون اطلاع‌رسانی دفتر رییس‌جمهور روز پنجشنبه 8 بهمن آن را رسانه‌ای کرد. مهدی طباطبایی در ادامه یادآور شد: « سازوکاری نیز تمهید شده تا هر اطلاعات و گزاره‌‌ای مغایر نیز به‌طور دقیق بررسی و راستی‌آزمایی شود. این اقدام پاسخ روشنی به جعلیات و آمارسازی‌‌هاست. تا سیه‌روی شود هرکه دراو غش باشد...»

اما این برای نخستین‌بار نیست که مسعود پزشکیان، تلاش می‌کند در خصوص پرونده‌ای سیاسی و اعتراضی، شفاف‌سازی کرده و در خصوص ابعاد گوناگون آن، شفاف‌سازی کند. او که پیش از این در دوران اصلاحات و در زمان مرگ زهرا کاظمی خبرنگار و عکاس ایرانی (مرگ در 2تیرماه 82) به عنوان عضوی از کابینه اصلاحات ریاست کمیته بررسی مرگ او را به عهده داشت، این‌بار در شمایل رییس‌جمهور تلاش می‌کند در خصوص پرونده کشته شدگان در حوادث دیماه 1404 شفاف‌سازی کند. در آن برهه دادستانی وقت تهران، سعید مرتضوی تاکید می‌کرد که کاظمی بر اثر سکته در بازداشت درگذشته است. پزشکیان اما دستور رسیدگی به این پرونده را داد و به عنوان وزیر بهداشت وقت، این نظر که کاظمی خود مسبب این جراحت بوده را رد کرد. او گفت شکستگی جمجمه او نمی‌توانسته در اثر «برخورد تصادفی سر با شیء سخت ایجاد شده باشد.» عبدالله رمضان‌زاده، سخنگوی دولت اصلاحات سال‌ها بعد در مصاحبه با شرق نقل کرد که «پزشکیان در جلسه دولت گفت مطمئن است مرگ کاظمی عمدی بوده و اگر کاظمی به‌موقع درمان می‌شد، زنده می‌ماند.» او خونریزی درون‌جمجمه‌ای را دلیل مرگ کاظمی دانست ولی گفت پیکر کاظمی را شخصا معاینه کرده و اثری از کبودی یا بریدگی روی صورت او ندیده است.این‌بار اما پزشکیان در شمایل رییس‌جمهور تلاش می‌کند پرده از ابهامات دامنه‌داری بردارد که در خصوص تعداد کشته‌شدگان حوادث اخیر ایجاد شده است. اما باید دید سازو‌کاری که معاون اطلاع‌رسانی دفتر رییس‌جمهور در خصوص آن صحبت کرده از منظر قانونی چه موارد و گزاره‌هایی را شامل می‌شود.