مخالفت فیروزآبادی با اینترنت طبقاتی؛ مقابله با مافیای فیلترشکن پیچیده نیست
دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی معتقد است میتوان در زمینه فیلترشکنها با مافیاهایی که در این مسیر کسب درآمد میکنند، برخورد کرد.
سید ابوالحسن فیروزآبادی- دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی در مصاحبه با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در پاسخ به این سوال که آیا در زمینه استفاده از فیلترشکن امکان اعمال قانون یا جرمانگاری وجود دارد، اظهار کرد: اگر حاکمیت بخواهد اقدامی انجام دهد، میتواند تا حدودی وارد عمل شود اما در حوزه اقتصاد این موضوع، در دنیا نیز ناکامیهایی وجود دارد. همانطور که مواد مخدر در دنیا وجود دارد و ضرر و زیان زیادی برای مردم دارد، اما دولتها نتوانستند آن را بهطور کامل جمع کنند.
به گزارش ایسنا، وی افزود: در حوزه فیلترشکنها نیز میتوان اقداماتی انجام داد و با مافیاها، گروهها، سازمانها یا شرکتهایی که در این مسیر کسب درآمد میکنند برخورد کرد اما واقعیت این است که نتایج درخشانی حاصل نخواهد شد چراکه فیلترشکن کار سخت و پیچیدهای نیست و در کشوری که چند میلیون نفر متخصص یا تحصیلکرده در رشتههای آیتی وجود دارد، بسیاری میتوانند این تدابیر را اجرا کنند. شخصاً ندیدهام که دولت یا بخشی از دولت از فیلتر به خاطر درآمد آن حمایت کند.
اینترنت جزو لوازم زندگی امروز است
معتقدم اینترنت جزو لوازم زندگی امروز است و مردم باید بتوانند از یوتیوب استفاده کنند، بهویژه کسانی که میتوانند استفاده علمی، آموزشی و کسبوکاری از آن داشته باشند.
فیروزآبادی توضیح داد: این سوال وارد است که اگر اینترنت فیلتر است، چرا برخی از مسئولان کشور در توییتر و اینستاگرام فعالیت دارند؟ وقتی این سؤال از برخی از مسئولان پرسیده میشود، میگویند اطلاعی ندارند و حتی مدعی میشوند این صفحات متعلق به آنها نیست. اما معتقدم اینترنت جزو لوازم زندگی امروز است و مردم باید بتوانند از یوتیوب استفاده کنند، بهویژه کسانی که میتوانند استفاده علمی، آموزشی و کسبوکاری از آن داشته باشند. بنابراین، معتقدم کسانی که سیمکارت سفید دارند، لزوماً مورد انتقاد نیستند و نباید اینگونه برخورد شود که چون عدهای دسترسی ندارند، دسترسی دیگران هم قطع شود.
دبیر اسبق شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: به طور مثال اگر در جامعهای عدهای لباس داشته باشند و برخی به دلیل فقر لباس نداشته باشند، نباید بگوییم لباس را از کسانی که لباس دارند، بگیریم؛ بلکه باید برای کسانی که لباس ندارند، لباس تهیه کنیم. نگاه من به سیمکارتهای سفید این است که این نوع دسترسی باید به همه شهروندان داده شود، نه اینکه فقط به گروههای خاص تعلق بگیرد. حتی رسانهایها هم نباید در این موضوع استثناء باشند. برآوردی که در زمان مسوولیتم در مرکز ملی فضای مجازی، انجام دادیم، نشان میداد که میتوان گام به گام فضا را باز کرد. البته این اشکال جدی وجود دارد که فضای اینترنت، فضای وحشی است و نباید همه آحاد جامعه به همه بخشهای فضای مجازی دسترسی داشته باشند.
وی با بیان اینکه حتی کشورهای غربی نیز به این نتیجه رسیدهاند؛ گفت: در بسیاری از کشورها و پلتفرمها، محدودیت سنی اعمال میشود؛ برای مثال اینستاگرام برای افراد زیر ۱۶ سال محدودیت دارد و هنگام ایجاد حساب کاربری، اگر فردی با سن پایین وارد شود، اجازه استفاده داده نمیشود. بسیاری از پلتفرمها به همین شکل عمل میکنند. بنابراین اینگونه نیست که فقط در ایران فیلترینگ وجود داشته باشد. در کشورهای دیگر نیز تلاش میشود از طریق نظام آموزشی، مدرسه، خانواده، دولت و خود پلتفرمها، اینترنت به شکلهای مختلف مدیریت و طبقهبندی شود. با این حال، من با آنچه در فضای مجازی کشور به عنوان «اینترنت طبقاتی» مطرح میشود، با این واژه به شدت مخالف هستم.
فیروزآبادی افزود: ما در زمان مسئولیت در مرکز ملی فضای مجازی تدبیر کردیم که دانشگاهیها، چه دانشجو و چه استاد دانشگاه، به یوتیوب دسترسی داشته باشند، تمام رسانهایها به همه پلتفرمهای خبری دنیا دسترسی داشته باشند یا فعالان اجتماعی دسترسی کامل به اینترنت داشته باشند و برای همه این گروهها اینترنت باز شود. همچنین دسترسی لازم برای بازرگانان و کسبوکارهایی که فعالیتشان بر بستر شبکههای اجتماعی است، فراهم باشد.
دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: برای سفارتخانهها نیز اینترنت واقعاً سفید در نظر گرفته شد، چرا که اتباع خارجی و توریستها باید فقط با محدودیتهایی مثل کودکآزاری که عرف جهانی دارد، مواجه باشند. در مجموع، این بستهبندی به عدد بسیار بالایی رسید؛ بهطوریکه حدود شش تا هفت میلیون نفر در کشور اینترنتی متفاوت از سایر مردم داشتند. این همان کاری است که الان در غرب هم در حال انجام است، اما ما میخواستیم با مسئولیتپذیری بیشتری این کار را انجام دهیم.
وی ادامه داد: اما متأسفانه عدهای که خودشان طرفداران شدید فیلترینگ هستند، مطرح میکنند که این کار طبقاتی است و خیلی بد است و دیگران با اسم آزادیخواهی و با عنوان اینکه چرا «سیمکارت سفید» وجود دارد، به جایی میرسند که میگویند باید سیمکارت سفید جمع شود و همه مردم دچار محدودیت شوند. این تناقض کاملاً مشخص است. همین الان هم فکر میکنم یک جدول بزرگی وجود دارد که در آن، با وجود اینکه برای همه اینترنت بسته است، تعداد زیادی از کاربران اینترنت باز دارند و این هم لازم است و ما نباید اعتراض کنیم که چرا برای آنها باز است. تصمیمگیری در این زمینه قاعدتاً در کارگروههایی انجام میشود. مرکز ملی فضای مجازی، چند سازمان و نهاد در این فرآیند نقش دارند.
چرا موتور جست و جوی بومی در ایران رشد نکرد؟
موتور جستوجو در مقیاس کاربری کشور ایران لزوماً سود ده نیست، مگر اینکه مکانیزمهای خاصی برای آن طراحی شود که البته امکانپذیر است و نیاز به سرمایهگذاری اولیه مناسبی دارد.
وی در پاسخ به این سوال که چرا سالهای گذشته منابع و اقدامات بسیاری برای توسعه سکوها و پلتفرمهای داخلی از جمله موتورهای جستوجوی بومی انجام شده اما ما شاهد عملکرد مناسبی از سوی آنها نبودهایم، اظهار کرد: واقعیت این است که هیچکدام از دولتها نپذیرفتند که بهصورت جدی در حوزه موتور جستوجو سرمایهگذاری کنند. ما هم در دولت آقای روحانی و هم در دولت آقای رئیسی تلاش کردیم دولت را مکلف به سرمایهگذاری در این حوزه کنیم، اما موفق نشدیم.
فیروز آبادی تأکید کرد: موتور جستوجو در مقیاس کاربری کشور ایران لزوماً سودده نیست، مگر اینکه مکانیزمهای خاصی برای آن طراحی شود که البته امکانپذیر است، اما نیاز به سرمایهگذاری اولیه مناسبی دارد. به دلیل نگرانیها و کمبود سرمایه، بخش خصوصی قدرتمندی وارد این حوزه نشد. نمونههایی مثل «پارسیجو» تلاش کردند، اما عملاً موفق نشدند و دچار مشکلات اقتصادی شدند.
دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی در پایان گفت: در مرکز ملی فضای مجازی پیشنهاد شد اپراتور اول تلفن همراه (همراه اول)، به دلیل سطح درآمد بالایی که دارد، این خدمت را در قالب اپراتوری خود راهاندازی کند و موتور جستوجوی «ذرهبین» شکل گرفت، اما متأسفانه در این ایام هر وقت مراجعه کردم، کار نمیکرد. به نظر میرسد دچار مشکلات بودجهای شده و نتوانسته مدل کسبوکار مناسبی برای پوشش هزینههای خود تعریف کند.
دیدگاه تان را بنویسید