تعیین هوشمندانه برد موشک‌های ایران

اعتمادآنلاین| سارا معصومی - تنها چندساعت پس از این اظهارات فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که رسانه‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای این اظهارات را بازتاب دادند؛ رسانه‌های متفاوت ترجیح دادند تیترهای مختلفی از سخنان سردار جعفری را انتخاب کنند:

‌واشنگتن‌پست: ایران می‌گوید رهبر این کشور برد موشک‌های این کشور را محدود کرده است.

‌فاکس‌نیوز: ژنرال ایرانی می‌گوید که تمام پایگاه‌های امریکا در خاورمیانه تحت نفوذ موشک‌های ایران هستند.

‌واشنگتن فری‌بیکن: ایران نیروهای امریکایی را با حمله موشک بالستیک تهدید کرد. ایران می‌گوید توانایی هدف قرار دادن همه پایگاه‌های امریکا را دارد.

‌المانیتور: فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران جنگ میان ایران و امریکا را رد کرد.

‌آر‌تی: فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می‌گوید موشک‌های ایران برد مورد نیاز برای هدف قرار دادن امریکایی‌ها در منطقه را دارند.

‌اسپوتنیک: ایران می‌گوید در صورت حمله امریکا موشک‌های ایران می‌توانند نیروهای امریکایی در منطقه را هدف قرار دهند.

‌آسوشیتدپرس: نیروهای امریکایی در منطقه در شعاع موشک‌های ایران هستند.

مساله توانمندی موشکی ایران پس از اظهارات سردار جعفری در حالی به سرخط اخبار مربوط به ایران بازگشت که همزمان با این اظهارات وزارت خزانه‌داری امریکا آغاز تحریم‌های ایران موسوم به کاتسا را اعلام کرد. این وزارتخانه با انتشار فهرستی از مقام‌ها و شرکت‌های ایران، آنها را به بهانه ارتباط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و هم‌راستا با اجرای قانون کاتسا در فهرست تحریم قرار داد.

براساس قانون کاتسا، دارایی‌های این افراد و شرکت‌ها در امریکا بلوکه شده، شرکت‌ها و افراد امریکایی امکان معامله با آنها را نداشته و این افراد امکان ورود به امریکا را نخواهند داشت.

البته نکته قابل توجه در این فهرست این است که تمام این افراد و شرکت‌ها پیش از این هم در فهرست تحریم‌های امریکا قرار داشتند و اعلامیه جدید تنها بهانه‌ای نو به فهرست دلایل تحریم این افراد و شرکت‌ها اضافه کرده است. همزمان با این اتفاق در واشنگتن به نظر می‌رسد که اروپایی‌ها نیز اندک اندک در حال نزدیک شدن به امریکا درباره فعالیت‌های موشکی ایران هستند.

فعالیت‌هایی که ایران می‌گوید براساس قطعنامه 2231 مجاز است و امریکا و برخی کشورهای اروپایی ادعا می‌کنند که دقیقا براساس همان قطعنامه 2231 غیرمجاز است. رسانه انگلیسی اکسپرس در این باره می‌نویسد: فرماندهان ارشد سپاه پاسداران ایران از تکنولوژی پیشرفته موشکی ایران رونمایی کردند. این موشک‌ها هر کدام قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای را دارند و البته به اندازه‌ای پیشرفته هستند که بتوانند نیروهای امریکایی در 1300 مایلی ایران را هدف قرار دهند.

درحالی که این موشک‌ها نمی‌توانند خاک ایالات متحده را نشانه بگیرند اما می‌توانند بخش اعظم خاورمیانه و سرزمین‌هایی که پایگاه‌های امریکایی را در دل خود جای داده‌اند هدف قرار بدهند.

سردار جعفری در سخنان اخیر خود اعلام کرده که این موشک‌ها می‌توانند منافع امریکا و نیروهای این کشور در خاورمیانه را هدف قرار دهند و همچنین به دشمنان ایران هشدار داده که اقدام‌های آنها علیه ایران پرهزینه خواهد بود.

این رسانه انگلیسی در ادامه گزارش خود می‌نویسد: تنش میان تهران و واشنگتن، از زمان حضور دونالد ترامپ در کاخ سفید افزایش یافته است. ترامپ هم برحجم تحریم‌های غیرهسته‌ای ایران در 10 ماه گذشته افزوده است و هم تهدید کرده که از توافق هسته‌ای با ایران خارج خواهد شد. هشدارهای روز سه‌شنبه سردار جعفری در حالی مطرح شد که مقام‌های نظامی امریکا می‌گویند واشنگتن برای مقابله با آنچه تهدیدهای موشکی ایران می‌خوانند در حال طراحی برنامه‌های نظامی جدید است.

درحالی که ایران و امریکا هرازچندگاهی هشدارهای شفاهی به هم می‌دهند اما سردار جعفری امکان تنش نظامی میان امریکا و ایران را رد می‌کند و می‌گوید که امریکا می‌داند اگر جنگی با ایران رخ دهد، بازنده خواهد بود.

درحالی که برنامه موشکی ایران در چارچوب توافق هسته‌ای ایران با 1+5 قرار نگرفته است، رییس‌جمهور امریکا در آخرین سخنرانی خود درباره ایران گفت که از کنگره می‌خواهد ایران را به دلیل فعالیت‌های موشکی‌اش تحریم کند. با این وجود رییس‌جمهور ایران چند روز پیش از تریبون پارلمان این کشور اعلام کرد که ایران به تقویت و توسعه برنامه موشکی خود مبادرت می‌ورزد. روحانی در بخش‌های دیگری از سخنان خود اعلام کرد که هیچ کشوری نمی‌تواند برنامه موشکی ایران را متوقف کند. مقام‌های متفاوت ایرانی تاکنون بارها اعلام کرده‌اند که برنامه موشکی این کشور قابل مذاکره نیست.

خبرگزاری آسوشیتدپرس از زاویه دیگری به سخنان سردار جعفری نگاه کرد و به اعمال محدودیت بر برنامه موشکی ایران توسط مقام معظم رهبری اشاره کرد و نوشت:

رهبر معظم ایران برد موشک‌های بالستیک ساخت این کشور را کنترل و به زبان دیگر آن را محدود نگاه می‌دارد. براساس این محدودیت برد این موشک‌ها به گونه‌ای تنظیم شده که تنها اهداف قرار گرفته در محدوده خاورمیانه را شامل شود.

به نظر می‌رسد که ایران با محدود کردن برد موشکی خود در حقیقت در مسیر عملی کردن ادعاهایش مبنی بر اینکه برنامه موشکی این کشور صرفا ماهیت دفاعی دارد گام برداشته است و این در حالی است که برخی کشورها مانند کره‌شمالی با موشک‌های خود تهدیدی برای امریکا به حساب می‌آیند. مایکل المن از موسسه مطالعات استراتژیک در واشنگتن در این باره به آسوشیتدپرس می‌گوید: این اقدام ایران در محدود نگاه داشتن برد موشک‌هایش یک تصمیم سیاسی است و قطعا زمانی که گفته می‌شود برد این موشک‌ها را رهبر ایران تعیین می‌کند اهمیت آن نیز بیشتر به چشم می‌آید. برد 2هزار کیلومتر بخش اعظمی از خاورمیانه از جمله اسراییل و همچنین پایگاه‌های نظامی امریکا در منطقه را شامل می‌شود. این یک نگرانی برای امریکا و متحدان منطقه‌ای این کشور در خاورمیانه به حساب می‌آید اما نباید فراموش کرد که برنامه موشکی ایران در چارچوب توافق هسته‌ای مصوب سال 2015 میان ایران و 1+5 قرار ندارد. تحلیل آسوشیتدپرس از سخنان سردار جعفری این است که وی تلاش کرده با این جملات فضای منفی و بعضا متشنجی را که پیرامون برنامه موشکی ایران ایجاد شده، تعدیل کند. ایرانی‌ها با محدود نگاه داشتن برد موشک‌های خود فاصله خود با کشورهایی مانند کره‌شمالی را که برد موشک‌های بالستیک آنها به ایالات متحده می‌رسد را حفظ می‌کنند.

مایکل المن در بخش‌های دیگر از تحلیل خود به آسوشیتدپرس می‌گوید: موشک‌های بالستیک خرمشهر ایران برد بالای 2هزار دارند اما ایران هنگام تست این موشک کلاهک سنگین‌تری را بر روی آن سوار کرد تا برد آن فراتر از 2هزار نباشد. بنابراین به نظر می‌رسد که ایران در تست خرمشهر نیز به دستور رهبر این کشور درباره برد موشک‌های ایران عمل کرده است.

در حالی که تمرکز بسیار زیادی روی برنامه‌های موشکی ایران صورت گرفته است که متحدان سنتی امریکا در منطقه هم خریدار تسلیحات پیشرفته امریکایی هستند و هم میزبان پایگاه‌های نظامی امریکا در منطقه. تجهیزات امریکایی که این کشورها در اختیار دارند با تجهیزات نظامی در اختیار ایران که عمدتا تولید این کشور هستند برابری ندارد و به نظر می‌رسد که به همین دلیل ایرانی‌ها برد موشک‌های خود را در محدوده خاورمیانه نگاه داشته‌اند. به گفته بسیاری از کارشناسان، انتخاب برد موشک‌های ایران توسط رهبر این کشور نشان می‌دهد که هدف ایران نوعی بازدارندگی منطقه‌ای است و نه بیشتر و البته نشان‌دهنده آن است که ایران قصد سوار کردن کلاهک هسته‌ای بر این موشک‌ها را ندارد.