پیش‌بینی نرخ ارز در هفته دو بهمن؛ دلار پا به پای تحولات منطقه پیش می‌رود!

امیرمحمد گلوانی کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین درباره دلایل افزایش قابل توجه قیمت دلار در روزهای اخیر گفت: نرخ‌های فعلی ارز، به‌ویژه سطوح بالاتر از ۱۴۰ هزار تومان در مقطع کنونی سال نرخ‌هایی اقتصادی محسوب نمی‌شوند و نمی‌توان آن‌ها را صرفاً با متغیرهای بنیادین اقتصاد توضیح داد. از این رو، برای تحلیل این افزایش باید به‌دنبال عوامل غیراقتصادی بود. با این حال نباید فراموش کرد که متغیرهای اقتصادی معمولاً به نوعی پیش‌خورکننده شرایط آینده هستند.

او افزود: نرخ ارز در محدوده حدود ۱۶۰ هزار تومان، بیش از آنکه بازتاب‌دهنده شرایط عادی اقتصاد باشد نشان‌دهنده قیمت ارز در فضایی شبیه به اقتصاد جنگی است. متأسفانه تا زمانی که نااطمینانی فزاینده و ریسک‌های سیستماتیک در اقتصاد کشور تداوم داشته باشد، نمی‌توان انتظار توقف یا ثبات معنادار در بازار ارز را داشت.

گلوانی با اشاره به تحولات اخیر منطقه‌ای تصریح کرد: به‌طور خاص، افزایش نرخ ارز در روزهای گذشته با تشدید حضور و تحرکات ناوگان نظامی آمریکا در منطقه و تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌هایی مبنی بر احتمال محاصره دریایی ایران همراه بوده است؛ سناریویی که می‌تواند ارزآوری کشور را با مشکلات جدی مواجه کند و همین چشم‌انداز، به رشد قیمت دلار دامن زده است.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: در چنین شرایطی، ارائه توصیه‌های صرفاً اقتصادی یا سیاستی که بتواند به‌طور مؤثر جلوی این روند را بگیرد، بسیار دشوار است؛ مگر اقداماتی که بتوانند بر «مکانیزم انتظارات» اثر بگذارند. به بیان دیگر، هر عاملی که بتواند شرایط فعلی را معکوس کند و احتمال جنگ، محاصره اقتصادی یا اختلال در ارزآوری کشور را کاهش دهد و در مقابل، چشم‌انداز عبور از این دوره، عدم درگیری یا حتی امکان توافق را تقویت کند، می‌تواند در تعدیل بازار مؤثر باشد.

او درباره ظرفیت رشد بازار ارز اظهار داشت: علم اقتصاد به ما می‌آموزد زمانی که یک دارایی با انتظارات قیمتی فزاینده و تورم انتظاری رو‌به‌رشد مواجه می‌شود، معمولاً متوقف نخواهد شد و حتی ممکن است با شکل‌گیری حباب‌های بسیار بزرگ همراه شود. تا زمانی که مجموعه اطلاعاتی که ذهن فعالان اقتصادی را شکل می‌دهد ــ آنچه در ادبیات اقتصادی از آن با عنوان «شرط نهایی» (Terminal Condition) یاد می‌شود ــ دچار تغییر نشود، انتظارات در همان مسیر قبلی عمل خواهد کرد و عملاً نمی‌توان سقف مشخصی برای قیمت‌ها برآورد کرد.

گلوانی در پایان خاطرنشان کرد: بدترین وضعیت برای یک بازار دارایی آن است که گرفتار انتظارات بسیار منفی یا بسیار مثبت شود چراکه در هر دو حالت، احتمال شکل‌گیری حباب‌های بزرگ وجود دارد. به نظر می‌رسد بازار ارز در ابتدای روندی قرار گرفته که پیش‌بینی نرخ آن را به‌شدت دشوار کرده است. فضای فعلی، فضایی ملتهب، پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی است و سناریوهای مختلفی می‌توان برای آن متصور بود. در چنین شرایطی، اگرچه دلار ۱۶۰ هزار تومانی خود نشانه‌ای از فضای جنگی تلقی می‌شود، اما حتی پیش‌بینی نرخ‌های بالاتر از این ارقام نیز در چارچوب این سناریوها قابل توجیه  است.