نگاهی به یک راهحل برای جبران کمآبی؛
باروری مصنوعی ابرها؛ از تردیدها تا اختصاص هزینه
با کمتر شدن منابع آبی و تخلیه نسبی یا کامل سفرههای آبی زیر زمینی در ایران، تلقیح یا باروری مصنوعی ابرها به عنوان یکی از راههای پیشنهادی در دستور کار دولت قرار گرفته است. برنامههای عملیاتی اصلاح آبوهوا- از جمله پراکنده کردن تودههای مه، افزایش بارش باران و برف و پیشگیری از تگرگ- هماکنون در بیش از 50 کشور دنیا در حال انجام است. هزینه باروری ابرها به ازای هر یک آکر-فوت (1233.48 مترمکعب) بین 30 تا 60 دلار است که نسبت به روشهای شیرینسازی آب به مراتب ارزانتر است.
روشهای باروری ابرها
باروری ابرها برای نخستینبار در اواخر دهه 1940 آغاز شد. در این روش به طور کلی با استفاده از هواپیما یا پرتاب موشک، «یدید نقره» یا مواد دیگر در جو تزریق میشود تا فرایند تولید هسته یخ به طور مصنوعی صورت گیرد. مقدار بارش باران یا برفی که ابرها میتوانند تولید کنند به میزان تعادل تعداد هستههای یخ داخل آن و مقدار آب موجود که میتواند حول هستههای یخ جمع شود بستگی دارد. ابرها به طور معمول فاقد هستههای یخ کافی هستند. بنابراین تزریق این هستهها به اضافه ذرات یدید نقره (که بسیار مشابه با ساختار یخ هستند) منجر به افزایش تعداد هستهها خواهد شد. این کار سبب میشود که ابرها بتوانند کریستالهای یخی بیشتری را تولید کنند که در نتیجه به صورت بارش برف یا باران (بسته به دمای هوای زیر ابر) ظاهر خواهند شد.
برنامههای عملیاتی و چالشها
برنامههای عملیاتی اصلاح آبوهو- از جمله پراکنده کردن تودههای مه، افزایش بارش باران و برف و پیشگیری از تگرگ- هم اکنون در بیش از 50 کشور دنیا در حال انجام است. به رغم دهها سال تلاش برای بهبود روشهای لقاح ابرها، همچنان تردیدهای فراوانی درباره کل این روش وجود دارد. این تردیدها تلاش دارند تا کارایی این روش را به دلیل پیچیدگیها و متغیرهای دخیل در سیستمهای آب و هوایی انکار کنند. افزون بر این مسئله، تحقیقاتی نیز وجود دارند که معتقدند باروری ابرها میتواند متعاقباً سبب کاهش ریزش باران، وقوع سیل، طوفان، سمّیت یدید نقره و نابودی لایه ازون شود. با این حال دانشمندان همچنان در حال تلاش برای بهبود سیستمهای باوری ابرها با استفاده فناوری نانو هستند.
چالش اصلی سیستمهای باروری تشخیص و مکانیابی بهترین ابرها برای انجام این کار است. بدون وجود ابر تمام روشهای باروری ناکارآمد و تولید یا تعقیب ابر همچنان کاری ناممکن است.
به گزارش اداره احیا ایالات متحده (USBR) هزینه باروری ابرها به ازای هر یک آکر-فوت (1233.48 متر مکعب) بین 30 تا 60 دلار است که از روشهای شیرینسازی آب به مراتب ارزانتر است.
از جمله کشورهایی که از فناوری باروری ابرها استفاده میکنند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ایالات متحده ؛ ایالتهای مختلف این کشور سال گذشته در مجموع حدود 15 میلیون دلار برای باروری ابرها در نظر گرفتند.
چین ؛ این کشور سال 2011 حدود 150 میلیون دلار (صرفاً در یک منطقه) برای این کار اختصاص داد. چین در حال حاضر حدود 55 میلیارد تن باران مصنوعی تولید کرده است و طی برنامهای جاهطلبانه به دنبال رسیدن به 280 میلیارد تن باران است. این اقدام پکن انتقاد برخی از کارشناسان محیط زیست را به دنبال داشته است.
کانادا ؛ بر اساس آخرین آمار به دست آمده این کشور سالانه 3 میلیون دلار برای این پروژه اختصاص داده است.
امارات متحده عربی ؛ این کشور عربی برای مقابله با بحران آب و کاهش منابع آبی زیرزمینی 10 هزار ساله، از سال 2015 و طی برنامهای تحقیقاتی 3 ساله 5 میلیون دلار برای این امر اختصاص داده است.
به کانال تلگرام اعتمادآنلاین بپیوندید
دیدگاه تان را بنویسید